Toon Toelen studeerde in 1999 af als licentiaat in de Oude Geschiedenis aan de KU Leuven. Hij was een tijdlang redacteur bij uitgeverij Tempus, waar hij meewerkte aan de reeks Archiefbeelden. In opdracht van het Archief en Museum van het Vlaams Leven te Brussel en de erfgoedcel van de Vlaamse Gemeenschapscommissie leidde hij het mondelinge geschiedenisproject De grote en kleine geschiedenis van de Kassei in goede banen.

Binnen het project Breedbeeld stelde Toon de dvd Klankbeeld en de brochure Uitgelicht samen. Daarna bouwde hij de tentoonstelling De Graanfluisteraars (tevens boek), in samenwerking met het Westhoek Streekmuseum. In opdracht van het Openluchtmuseum Bokrijk en het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed stelde Toon Lemen & Vitsen en Stro- & Rietdekken samen. Vanuit het CAG zet hij deze reeks over historische bouwtechnieken verder met een derde cd-rom Vakwerk (tevens een brochure). Hij ligt mee aan de basis van de website Restauratieambacht. In opdracht van de erfgoedcel Sint-Truiden digitaliseerde hij de inventaris van het voormalige Hoevemuseum en werkte mee aan de tentoonstelling Appels met zwembandjes.

Van 2008 tot februari 2013 werkte Toon als stafmedewerker erfgoedbank en digitalisering voor het CAG. Toon blijft nog tot april verbonden aan het centrum.